7 oktober 2023 heeft ingrijpende gevolgen gehad voor Israël. Vanwege de slachtoffers die gevallen zijn, de schade die geleden is, de voortdurende dreiging van de vijanden rondom. Israël heeft geen keus, dan zich te wapenen en van zich af te slaan. Het gaat om zijn voortbestaan.

Ten gevolge van de oorlog is het antisemitisme toegenomen en de tegenstand tegen Israël gegroeid. Mede door toedoen van de media raakt het land geïsoleerd. Het ‘Centrum Informatie en Documentatie Israël’ (CIDI) wil tegenwicht bieden tegen de eenzijdige voorlichting en een reëel en eerlijk beeld geven van en over Israël. In kranten en op nieuwsfora worden artikelen geplaatst, waarin gebeurtenissen in Israël en het Midden-Oosten geduid worden. CIDI-medewerker dhr. Freek Vergeer schrijft ook regelmatig een lezenswaardig opiniestuk voor het Reformatorisch Dagblad. Wij hebben hem gevraagd ook voor onze stichting over gebeurtenissen rond Israël te schrijven. Afgesproken is dat hij maandelijks een bijdrage levert, voor de website en/of het magazine. Hieronder volgt zijn eerste artikel.

In het decembernummer van het magazine zal een interview met dhr. Vergeer opgenomen worden, waarin hij vertelt over het CIDI en het werk dat hij voor deze organisatie doet.

Hoe staat het nu met Hamas?

Door Freek Vergeer
Vorig jaar oktober ging het twintig-punten-plan van president Trump in werking, waardoor de oorlog in de Gazastrook stopte. Sindsdien is het relatief rustig in de Gazastrook, alhoewel Israël regelmatig aanvallen uitvoert op Hamas. Maar ook Hamas heeft gebruikgemaakt van deze rust.

Plan van Trump
Het lijkt alweer heel lang geleden dat de oorlog in Gaza stopte en Hamas eindelijk de laatste gijzelaars losliet. De bedoeling was dat Hamas zou ontwapenen en de macht over zou dragen, maar dat is nog ver weg. Al snel bleek dat Hamas helaas nog steeds voldoende krachtig was om de touwtjes weer in handen te nemen in Gaza. Het gaat dan wel om de helft van de Gazastrook, want de andere helft is in handen van Israël.

Onlangs verscheen weer een rapport, dat stelde dat Hamas volop standrechtelijke executies en martelingen uitvoerde gedurende de oorlog. De terreurbeweging richtte zicht daarbij op vermeende collaborateurs met Israël. Afschuwelijke beelden van die executies waren ook te zien vlak na de deal, die onder druk van Trump was afgesproken. Hamas greep razendsnel weer de macht in de Gazastrook, nadat de wapens zwegen. Ondanks de vele beloften om Hamas uit te roeien is de harde conclusie dat dit niet is gelukt. Wel heeft Israël bijna iedereen die iets te maken had met de planning en uitvoering van 7 oktober 2023 weten uit te schakelen. Dat is een knappe prestatie, maar ook dat maakt geen einde aan Hamas.

Diepe worteling
Het punt is dat Hamas helaas diepgeworteld is in Gaza. De terreurbeweging vindt haar wortels in de Moslimbroederschap, die al ver voor de oprichting van Hamas zich bezighield met allerlei sociale activiteiten in de Gazastrook. Dat deed de beweging in lokale gemeenschappen, via de moskee. De beweging is daarmee een vangnet geworden voor de toen falende overheid. Hamas erfde dit netwerk van de Moslimbroederschap, bij de oprichting van de terreurbeweging in 1987. Toen Hamas in 2007 met geweld de gehele Gazastrook overnam versterkte het de greep op de strook nog verder. Op alle belangrijke posities kwamen mensen te zitten die Hamas een warm hart toedragen. Politiek tegenstanders konden rekenen op een harde aanpak, met martelingen en gevangenschap.
Het grote sociale netwerk gebruikt de terreurbeweging om nieuwe rekruten te werven. Dat maakt dat het Israëlische leger eigenlijk een onmogelijke taak op zich had genomen, om Hamas weg te krijgen. Daarbij speelt ook mee dat historisch gezien de steun voor Hamas onder Palestijnen groeit in een conflict met Israël. Het sentiment is dan: Hamas doet in ieder geval iets.

Ontwapening
De bedoeling van het plan van Trump was dat Hamas zou ontwapenen. Daarnaast moest de beweging het gezag overdragen aan groep technocraten, onafhankelijke Palestijnse bestuurders. In ruil daarvoor zou Israël zich dan langzaam maar zeker terugtrekken uit de Gazastrook. Maar voorlopig is hier nog geen sprake van, want Hamas weigert tot nu toe categorisch om zich te ontwapenen. Wel is het opvallend dat de beweging zich op dit moment heel rustig houdt, Analisten stellen dat de beweging zich opnieuw probeert te bewapenen, maar dat is een stuk ingewikkelder geworden. De smokkelroutes die de beweging had naar Egypte zijn grotendeels vernietigd. De beweging probeert daarom op een andere manier een wapens te komen, bijvoorbeeld via de zee. Maar voorlopig lijkt de beweging zich vooral te richten op de controle over de Gazastrook.

De grote vraag is natuurlijk: gaat het nog lukken om Hamas te ontwapenen? Daar lijkt het voorlopig niet op. Het ziet er meer naar uit dat de situatie in de Gazastrook instabiel blijft, een soort schemerfase. Daarbij zullen er regelmatig Israëlische aanvallen zijn, waarmee het leger bewapening van Hamas wil voorkomen. Helaas heeft de geschiedenis geleerd dat het erg moeilijk is om dit volledig tegen te houden. Dat belooft niet veel goeds voor de toekomst. Maar voorlopig is de kans groot dat de beweging zich gedeisd houdt, want de groep heeft enorme militaire klappen gekregen. Laten we hopen dat die rust zo lang mogelijk mag duren.